Gilaburu (gileboru)

Gilaburu_Girabolu_Girebolu-Gileboru_Giraboru

Gilaburu ? Kayseri ve çevresinde sıklıkla yetişen gilaburu, Kayseri ve çevresinde “gilaburu, gilebolu, gilaboru, gilabı, gileboru”, Sivas ve Yozgat’ta “gilaburu, girabolu, geleboru”, adıyla biliniyor. Özellikle bağlık alanlarda yetişen, kırmızı küçük meyveleri olan bir bitkidir. Sonbaharda olgunlaşan Gilaburu meyvelerinin toplanarak bir süre su içerisinde bekletildikten sonra, ezilerek çıkarılan suyunun içecek olarak tüketilir. Kendine özgü bir tadı ve kokusu olan gilaburu suyunun yapılan araştırmalarda diyüretik, yani vücuttaki şişkinliği, ödemi çözücü, böbrekleri çalıştırıcı, artık ürünlerin vücuttan atılmasına yardımcı etkileri olduğunu ortaya çıkmıştır. Bu kapsamda Gilaburu suyu zayıflama diyetine de çok büyük destek vardır.

Gilaburu Almak İsteyenler için Güzelbir Site : http://www.gilaburusiparisi.com/

Nasıl Hazırlanır? :Su içerisinden alınan Gilaburu bir süzgeç veya kevgir üzerinde ezilir. Yada etrafa sıçramasın diye kendi bidonunun içerisinde istenen miktarda burakılınarak sıkılır. Meyvenin çıkan suyuna kendisi kadar normal içme suyu ilave edilir ve isteğe göre seker atılıp karıştırılıp afiyetle içilir. Tadı hafif ekşi olan Gilaburunun mümkün olduğu kadar bu haliyle içilmesi tavsiye edilir.

Gilaburu Nedir ?
Dispacales (Rubiales) takımının Caprifoliaceae (Hanımeli) familyasından olan Gilaburu bitkisinin gövde,kabuk ve meyveleri farmakolojide geniş bir kullanım alanı bulmaktadır.Gilaburu üzerinde yapılan bir çalışmada bitkinin gövdesinde,kabuğunda ve neyvelerinde saptanan bazı bileşikler aşağıdaki tabloda verilmiştir.(Anon.,2003b;Bolat ve Özcan,1995).Tabloda belirtilen bileşiklerin yanı sıra,gilaburu ayrıca vitamin K,viburnin,isovalerianik asit,salisin,salik asit ve reçine de içermektedir.
Gilaburu Bitkisinde Bulunan Bazı Bileşikler (mg/kg)
BİLEŞEN KABUK GÖVDE MEYVE
Ursolik asit +
Valerianik asit +
Klorojenik asit +
Sinamik asit +
B-Sitosterol +
Tanen 30.000
Pektin + 50.000
Protein 86.000
Arbutin +
Viopudial +
Demir 880 3.42
Magnezyum 3.110 60.78
Silikon 99
Fosfor 650
Potasyum 7.360 2473.8
Kalsiyum 23.540 60.35
Sodyum 184 402.62
Bakır 0.86
Çinko 17 5.0
Not : Kırmızı ile yazılan öğeler Bolat ve Özcan (1995)’dan alınmıştır.
Gilaburunun diğer aktif bileşenleri ise hidrokinonlar,arbutin,metilarbutin,skopoletin ve skopolin gibi kumarinler ile tanenlerdir.(Anon.2002b;Anon.2002c;baytop 1963,1984;Demircan 1998).
GİLABURU suyunun böbrekte oluşan kum ve taşları eritici özelliğinin de olduğu bildirilmektedir.Anadolu’da safra ve karaciğer hastalıklarının tedavisinde de bu bitkiden yararlanılmaktadır.Gilaburuda bulunan galaktoz,arabi-noz ve ramnoz gibi bazı şekerlerin bağışıklık sistemini uyaran bir etkiye sahip oldukları tespit edilmiştir.Bunlar,fagozitik indeks ve peritonal makrofajlarla lizozomal enzimlerin salgılanmasında etkilidirler.Gilaburudaki asidik polisakkaritlerin uyarıcı etkilerinin olması için kalsiyum iyonlarına ihtiyaç duyulmaktadır.(Ovodova et.al,2000)Gilaburu meyvesinin bileşimindeki bazı unsurlar kuşburnu ve alıç gibi bazı yabani meyvelerle karşılaştırılmıştır.Buna göre gilaburu,kuşburnu ve alıçta potasyum sırasıyla 2473.80 mg/kg,4203 mg/kg;sodyum ise 402.62 mg(kg,18 mg/kg ve 23 mg/kg kadardır (Bolat ve Özcan,1995).Gilaburu,kuşburnu ve alıçta sırasıyla indirgen şeker %5.83,%15 ve %4.9;Ham selüloz ise %19.86,%2.80 kadardır (Bolat ve Özcan,1995).Meyve sularında portakaldan 5-10 kat fazla oranda askorbikasit (C vitamini) bulunması dikkat çekicidir.Harward Medicine School‘da yapılan ve The New England Journal of Medicine’de yayınlanan çalışmada günde 250 gram gilaburu suyu tüketiminin sağlık üzerinde olumlu etkilerinin olduğu belirtilmektedir.Üriner enfeksiyonlar ile kanser tümörlerindeki azalmaların gilaburuda bulunanantioksidan maddelerle olan ilgisi üzerindeki çalışmalar ise halen devam etmektedir.Gilaburunun gövde ve kabuklarından elde edilen sıvının dahili ve harici kullanım alanları vardır.Hafif astım,epilepsi nöbetleri,yüksek tansiyon,bazı kalp rahatsızlıkları,kramplar,mentrüel sancılar,kabakulak,doğum sonrası sancıları,uyku bozuklukları,romatizma ve bazı sinir rahatsızlıklarında dahili olarak,egzama gibi bazı cilt problemlerinde ise harici olarak kullanılmaktadır.Diğer bir kullanım alanı da kramplar ve mentrüel sancılardır.Kasın gevşemesini sağlayan bileşenin “viopu-dial” olduğu düşünülmektedir.Gilaburuda bulunan valerik asit bitkiye valerian (teskin edici) bir koku vermektedir.Gilaburu meyvesinin çekirdek ve pulplarında önemli oranda sterol bulunmaktadır.Gilaburu çekirdeklerinin espartik asit,treonin,serin,glutamik asit,prolin,glisin,alanin,valin,lösin,izolösin,trozin,fenialanin,histidin,lisin ve arjinin olmak üzere toplam 15 farklı aminoasit içerdiği belirlenmiştir (Karimova et.al 2000).
İSİMLERİ

Türkçe İsmi: Gilaburu

Yöresel İsimleri: Girabolu, girebolu, kirebolu, gileburu,

Latince İsmi: Viburnum Opulus

İngilizce İsimleri: Cramp Bark, High Bush Cranberry, Snowball Bush, Guelder Rose, Stagbush

BİLEŞİMİ

alpha-Amyrin:

Summenformel: C30H50O

Molmasse: 426,7 g/mol

beta-Amyrin:

Summenformel: C30H50O

Molmasse: 426,7 g/mol

Yararlanılan Kaynaklar

* Araş.Gör.Lütfiye EKİCİ – Ank.Üniv.Ziraat Fakultesi Gıda Bölümü & * Prof.Dr.Sedat VELİOĞLU – Ank.Üniv.Ziraat Fakültesi Gıda Bölümü

“Phenolic composition and astringency removal of European cranberrybush (Viburnum opulus L.) juice. International Journal of Food Science and Technology, 41, 1011-1015.”

* Cine Tarım Dergisi,Sayı:46,Nisan,2003

 

İstanbul Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Raporu 5.11.2004
Kayseri Pazarı'nın başvurusu üzerine analize tabi tutulan 200 cc'lik Gilaburu nektarı (şekerli ve şekersiz) antosiyan,kateşik tanen ve saponin,pulp artığı kateşik tanen içermektedir.Başvuru üzerine analize tabi tutulan Gilaburu nektarı (şekerli ve şekersiz) antosiyan,kateşik tanen ve saponin,pulp artığı kateşik tanen içermektedir.Antosiyanların P vitamini etkisi (kılcal damarların geçirgenliğini azaltıcı mukavemetini arttırıcı) ve antioksidan etkileri,tanenlerin astrenjan ve antioksidan etkileri,saponinlerin antienflamatuar etkileri vardır.Gilaburunun hiçbir toksik etkisinin olmadığı yayınlarda belirtilmektedir.

Ankara Üniversitesi Prof. Dr. Sedat VELİOĞLU ve Araş. Gör. Lütfiye EKİCİ
Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Gıda Bölümünde Prof. Dr. Sedat VELİOĞLU ve Araş. Gör.  Lütfiye EKİCİ tarafından hazırlana makalede indirgen şeker, sodyum, potasyum, aksorbik asit içeriği hakkında enteresan bilgiler vermektedir.Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Gıda Bölümünde Prof. Dr. Sedat VELİOĞLU ve Araş. Gör. Lütfiye EKİCİ tarafından hazırlana makalede indirgen şeker, sodyum, potasyum, aksorbik asit içeriği hakkında enteresan bilgiler vermektedir. Ayrıca bol miktarda C vitamini ve antioksidan maddeler içerdiğini ve bu özellikleri sebebiyle gıda sektöründe önemli kullanım alanı bulabileceğini belirtmiştir.Ayrıca araştırmacılara göre;Gilaburunun kabuk ve meyveleri farmakolojide geniş bir kullanım alanı bulmaktadır. Kabukların kaynatılmasıyla elde edilen sıvının dahili ve harici kullanım alanları vardır. Hafif astım, epilepsi nöbetleri, yüksek tansiyon, bazı kalp rahatsızlıkları, kramplar, menstrüal sancılar, kabakulak, doğum sonrası sancılar, uyku bozuklukları, romatizma ve bazı sinir rahatsızlıklarında dahili olarak, egzama gibi bazı cilt problemlerinde ise harici olarak kullanılmaktadır. Gilaburu suyunun böbrekte oluşan kum ve taşları eritici özelliği olduğu da bildirilmektedir. Anadolu’da safra ve karaciğer hastalıklarının tedavisinde de bu bitkiden yararlanılmaktadır. Ancak başlıca kullanım alanları kramplar ile menstrüal sancılardır. Kasın gevşemesini sağlayan bileşenin ‘viopu-dial’ olduğu düşünülmektedir. Gilaburunun diğer aktif bileşenleri ise hidrokinonlar, arbutin, metilarbutin, skopoletin ve skopolin gibi kumarinler ile tanenlerdir( Anon. 2002b; Anon. 2002c; Baytop 1963, 1984; Demircan 1998 ).Harward Medicine School’da yapılan ve The New England Journal of Medicine’da yayınlanan çalışmada günde 250 gram gilaburu suyu tüketiminin sağlık üzerine olumlu etkilerinin olduğu belirtilmektedir. Üriner enfek-siyonlar ile kanser tümörlerindeki azalmaların gilaboruda bulunan antioksidan maddelerle olan ilgisi üzerindeki çalışmalar ise halen devam etmektedir ( Anon. 2002e ).
Selçuk Üniversitesi Ziraat Fakültesi
Öksürük etkisi olan bu meyvenin çekirdeklerinden ve kabuğundan aynı amaçlarla Avrupada yararlanılmaktadır.Bir çok meyvenin ana vatanı olan Türkiyede kültüre alınanların yanında birçok yabani türlerde doğal olarak bulunmaktadır.Caprifoliaceae familyasından gilaburu (vibirnum opulus L.) da bunlardan biridir. 2-4 metreye kadar boylanabilen çalı formundaki bu türün meyveleri yemiş,turşu ve reçel olarak değerlendirilmektedir. Meyve usaresi ise böbrek safra kesesi tedevilerinde ayrıca meyveleri ve çiçekleri geleneksel tıpta müsil ilacı,damar kasılmaları ve sinirsel düzensizliklerde yatıştırıcı olarak anadoluda kullanılmaktadır.Öksürük etkisi olan bu meyvenin çekirdeklerinden ve kabuğundan aynı amaçlarla Avrupada yararlanılmaktadır.(Baytop,1963,1984)
Erciyes Üniversitesi Doç.Dr. Ahmet Aksoy
İç Anadolu'nun geleneksel meyvesi olan Gilaburunun, halk arasında sanıldığının aksine sadece böbrek rahatsızlıklarında değil çok sayıda hastalıkta tedavi edici özelliğinin bulunduğu, bu nedenle yetiştiriciliğinin teşvik edilmesi gerektiği bildirildi.İç Anadolu’nun geleneksel meyvesi olan “Gilaburu”nun, halk arasında sanıldığının aksine sadece böbrek rahatsızlıklarında değil çok sayıda hastalıkta tedavi edici özelliğinin bulunduğu, bu nedenle yetiştiriciliğinin teşvik edilmesi gerektiği bildirildi.Erciyes Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Biyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Doç.Dr. Ahmet Aksoy, Çukurova Üniversitesi’nce düzenlenen 17. Ulusal Biyoloji Kongresi’ndeki sunumunda, üzüm meyvesini andıran, 30-40 meyvesi bir salkım oluşturan, kırmızı renkteki gilaburunun farmakolojideki önemine işaret etti.
Basında Gilaburu
YENİŞAFAK GAZETESİ 03.09.2003
Kayseri Gilaburu Türkiye turunda (Yeni Şafak Gazetesi)Başta Kayseri olmak üzere İç Anadolu Bölgesi’nin pekçok bölgesinde yetiştirilen gilaburu ağacının meyveleri,böbrek taşı probleminden prostat rahatsızlığına kadar pekçok hastalığın tedavisinde kullanılıyor.
POSTA GAZETESİ 24.06.2004
Gilaburu Mucizesi (Posta Gazetesi)İç Anadolu’da yetişen ‘gilaburu’ adlı meyvenin doğal ilaç olduğu belirlendi.Kayseri Erciyes Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç.Dr.Ahmet Aksoy böbrek hastalıklarına iyi geldiği bilinen gilaburunun,kabuklarının kaynatılarak tüketilmesini önerdi.Doç.Dr.Aksoy şöyle dedi:Gilaburu meyvesi astım,romatizma,yüksek tansiyon,bazı kalp rahatsızlıkları,kabakulak,kramp,uyku bozuklukları,sinir hastalıkları,doğum sonrası sancılara karşı birebir.
YENİÇAĞ GAZETESİ 05.11.2004
Böbrek taşlarının düşmanı : Gilaburu (Yeniçağ Gazetesi)KAYSERİ’de yetiştirilen ve başta böbrek rahatsızlıkları olmak üzere birçok hastalığa iyi gelen gilaburu meyvesi,ilginin giderek artması üzerine bu yıl ilk kez şişelenerek piyasaya sunuldu.Gilaburu pek çok hastalığın tedavisinde kullanılıyor.
VAKİT GAZETESİ 07.05.2003
Böbrek doktoru Gilaburu üretimde (Vakit Gazetesi)Böbrek doktoru olarak bilinen ve tamamen doğal yöntemlerle üretilenGilaburu markalı ürün Kayseri Pazarı Gıda Firması tarafından üretilmeye başlandı.Hiçbir katkı maddesi kullanılmadan üretilen Gilaburu,cam şişelere çeşitli boylarda ambalajı yapılarak şekerli ve şekersiz olmak üzere hazırlanıyor.Pastörize edilerek piyasaya sürülen Gilaburu ,Tarım ve Köyişleri Bakanlığı’nın 09.02.2004 ve 38-02467.00041-3 sayılı izniyle üretiliyor.Böbrekte oluşan kum ve taşları eritici özelliğe sahip olan Gilaburu’dan safra ve karaciğer hastalıklarının tedavisinde yararlanılıyor.Yetiştiği bölgelerde “böbrek doktoru” olarak bilinen Gilaburu suyu başlıca şu amaçlarla kullanılıyor:Böbrek taşlarının eritilmesi,taş üremesinin önlenmesi,prostat hastalığının tedavisi,idrar yolları iltihabının önlenmesi,şeker hastalığı tedavisi,safra taşlarının eritilmesi,kas hastalıkları,kanser tümörlerinin azaltılmasında…
STAR EKONOMİ Temmuz 2004
GİLABURU suyundan dertlere deva (Star Ekonomi)Birçok bitkinin insan sağlığı açısından önemli etkileri olduğu bilimsel araştırmalar sonucunda kanıtlanmış.Hatta bu bitkilerin ilaç yapımında kullanılıyor olması hepimizin bildiği bir gerçek.Birçok bitkinin de araştırma konusu olduğunu ve henüz kanıtlanmamış etkilerinin araştırıldığını biliyoruz.Bu araştırma konusu bitkilerden biri olan Gilaburu,Orta Anadolu bölgesinde çokça yetişen bir meyve.Yöre halkı tarafından kış aylarında meyve suyu olarak tüketilmekte olan ve bol miktarda C vitamini ve antioksidan maddeler içeren Gilaburu meyvesinin yapılan araştırmalar sonucunda birçok hastalığa iyi geldiği söylenmekte.
ZAMAN GAZETESİ 16.09.2003
Şaban Talas,gilaburu bitkisinin marka hakkını aldı. (Zaman Gazetesi)Kayserili bir esnaf,halk arasında “böbrek doktoru” olarak bilinen gilaburu (viburnum opulus) bitkisinin marka hakkını satın aldı.Türk Patent Enstitüsünün verdiği bilgiye göre,’gilaburu’ ismiyle tanınan bu bitkiyi,markayı tescillettiren Şaban Talas’tan başkası kullanıp satamayacak.
GÖZCÜ GAZETESİ 24.06.2004
Şifalı Bitkiler Her Derde Deva (Gözcü Gazetesi)İç Anadolu’nun geleneksel meyvesi olan “Gilaburu” nun halk arasında sanıldığının aksine sadece böbrek rahatsızlıklarında değil çok sayıda hastalıkta tedavi edici özelliğinin bulunduğu bildirildi.
TAKVİM GAZETESİ 26.08.2003
Böbrek Dostu:GilaburuBöbrek taşlarını eritmesiyle ve şekeri düzenlemesiyle bilinen Gilaburu,İç Anadolu bölgesinde yetişir.Parlak kırmızı renkli meyveleri mayhoş tattadır.Meyvelerin özü sıkılıp,koruyucu suyu ile yarı yarıya karıştırılarak,günde 3 su bardağı içilebilir.Ayrıca böbrek iltihabı,idrar yolları tıkanıklığı,prostat,üre,vücutta sıvı toplanması ve hazımsızlık gibi rahatsızlıklar için de kullanılabilir.
HÜRRİYET GAZETESİ 05.08.2004
Abdullah Gül Gilaburu içti.(Hürriyet Gazetesi)Dışişleri Bakanı Abdullah Gül,4 gün süren Kayseri gezisinin son gününde esnaf ziyareti yaptı.Çarşı ziyareti sırasında sık sık alkışlanan Gül,dondurma yiyip Gilaburu içti.
GÜNEŞ GAZETESİ 05.11.2004
Gilaburu,Her Derde Deva (Güneş Gazetesi)ERCİYES Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Biyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Doç.Dr. Ahmet Aksoy,gilaburunun,şifa kaynağı olmasına rağmen birçok yörede bilinip yetiştirilmediğini söyledi.Aksoy,Gilaburu meyvesinin halk arasında böbrek hastalıklarının tedavisinde ve böbrek taşının düşürülmesinde kullanıldığını belirterek,”Kabukları kaynatılan gilaburu,astım,romatizma,yüksek tansiyon,sara kabakulak,doğum sonrası spazmlar,uyku bozukluğu gibi birçok hastalığın tedavisinde de kullanılabilmektedir.” dedi.
AKŞAM GAZETESİ 31.08.2001
Böbrek taşını düşürmede ‘Gilaburu’ suyunun etkili olduğu belirtiliyor. Kayseri’nin Gesi Beldesi’nin doğal bitkisi gilaburu, böbrek taşlarını yerinden oynatmakta etkili oluyor. Küçük kırmızı bitkiler yetiştikten sonra suyu sıkılarak içerisine hiçbir katkı maddesi eklenmeden içiliyor. Gesi’de bağlarda sulama ve bakım çalışması yapan İsmek Bölük bitki için Türkiye’nin çeşitli yerlerinden hastaların geldiğini anlatıyor.
TAKVİM GAZETESİ 27.06.2004
Gilaburu romatizmaya birebir.İç Anadolu Bölgesi’nde yetişen “gilaburu” nun doğal bir ilaç olduğunu söyleyen Kayseri Erciyes Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ahmet Aksoy, bitki ile ilgili şu bilgileri verdi: “Gilaburu, astım, romatizma, yüksek tansiyon, bazı kalp rahatsızlıkları, kabakulak, kramp, uyku bozuklukları, sinir hastalıkları, doğum sonrası sancılara çok yararlı.”
NTVMSNBC 04.10.2004
Kabukları kaynatılan gilaboru, astım, romatizma, yüksek tansiyon, sara nöbetleri (epilepsi), kabakulak, doğum sonrası spazmlar, uyku bozukluğu gibi birçok hastalığın tedavisinde kullanılabiliyor. Ayrıca safra kesesi hastalıkları ile bazı karaciğer hastalıklarına da iyi geliyor.Erciyes Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Biyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ahmet Aksoy, sonbaharda toplanan, Kayseri ve çevre illerde yetiştirilen gilaburunun, şifa kaynağı olmasına rağmen birçok yörede bilinip yetiştirilmediğini söyledi.

HER DERDE DEVA

Gilaburu meyvesinin halk arasında böbrek hastalıklarının tedavisinde ve böbrek taşının düşürülmesinde yaygın olarak kullanıldığını belirten Doç. Dr. Aksoy, şöyle dedi:”Sonbaharda toplanıp salamura yapıldıktan sonra tüketilen gilaboru, sadece böbrek hastalıklarına değil, birçok hastalığın tedavisinde de yararlı olmaktadır.

Kabukları kaynatılan gilaboru, astım, romatizma, yüksek tansiyon, sara nöbetleri (epilepsi), kabakulak, doğum sonrası spazmlar, uyku bozukluğu gibi birçok hastalığın tedavisinde kullanılabilmektedir. Gilaburu suyu, ayrıca safra kesesi hastalıkları ile bazı karaciğer hastalıklarına da iyi gelmektedir. Gilaburunun bazı kanser tümörlerini azaltmadaki olumlu etkileriyle ilgili olarak halen Amerika’da, Harward Medicine School’un araştırması devam etmektedir.”